"Mən Vətən uğrunda müharibədə iştirak etmişəm, bu gün isə idman meydanlarında Azərbaycanı təmsil edirəm" - MÜSAHİBƏ

Vətən müharibəsində iştirak etmiş müxtəlif idman növlərinin nümayəndələri ilə müsahibələrimizi davam etdiririk.

Növbəti müsahibimiz Vətən müharibəsinin iştirakçısı, paralimpiyaçı Ömər Bozbaxovdur. O, 90deqiqe.Az-a idman karyerası, Vətən müharibəsində iştirakı, keçdiyi həyat yolu və paralimpiya sahəsindəki fəaliyyəti barədə danışıb. Müsahibəni təqdim edirik.

İlk olaraq, idmana gəlişinizdən danışmağınızı istərdik. Peşəkar idmançı olmaq qərarını necə verdiniz?

İdmana marağım uşaqlıqdan olub. Təxminən 12 yaşımdan güləşlə məşğul olmağa başlamışam. İdman mənim üçün həmişə sadəcə fiziki fəaliyyət deyil, həm də intizam, iradə və özünü inkişaf etdirmək vasitəsi olub.

Vətən müharibəsindən sonra həyatımda yeni bir mərhələ başladı. Sağlamlığımla bağlı yaşadığım çətinliklərə baxmayaraq, idmandan uzaqlaşmaq istəmədim. Reabilitasiya dövründən sonra paraatletika ilə tanış oldum və 2023-cü ildən paralimpiya idmanına başladım. Tədricən bu sahənin mənim üçün yeni bir məqsədə çevrildiyini gördüm. Peşəkar idmançı olmaq qərarım da məhz bu prosesdə formalaşdı. Başa düşdüm ki, qarşıma məqsəd qoysam və ardıcıl çalışsam, yeni imkanlar yarada bilərəm.

Vətən müharibəsində iştirak sizin həyatınızda hansı izləri buraxdı? Həmin günlərdən yaddaşınızda ən çox nə qalıb?

Vətən müharibəsi mənim həyatımın ən ağır və eyni zamanda ən yaddaqalan dövrlərindən biridir. Mən Ağdərə-Suqovuşan istiqamətində döyüşlərdə iştirak etmişəm. Müharibənin dördüncü günü artilleriya atəşi nəticəsində yaralandım.

Həmin günlərdən yaddaşımda ən çox qalan insanların Vətənə bağlılığı, döyüş yoldaşlarımın bir-birinə dəstəyi və hər kəsin üzərinə düşən məsuliyyəti dərk etməsi olub.

Müharibə insanın həyata baxışını dəyişir. Bəzi şeylərin əsl dəyərini məhz belə anlarda anlayırsan. Mən də həmin hadisələrdən sonra həyata, zamana və insanın sahib olduğu imkanlara daha fərqli yanaşmağa başladım. Ən əsası, yaşadığım çətinliklərin həyatımı müəyyənləşdirməsinə imkan verməməyə qərar verdim.

Müharibədən sonra idmana davam etmək və ya yenidən idmana qayıtmaq sizin üçün nə dərəcədə çətin oldu?

Asan olmadı. Çünki müharibədən sonra təkcə fiziki deyil, psixoloji baxımdan da ciddi çətinliklər var idi. Yaralanmanın nəticələri ilə yaşamağı öyrənmək, yeni vəziyyətə uyğunlaşmaq və gələcək üçün yenidən məqsəd müəyyənləşdirmək lazım idi.

Amma mən heç vaxt özümü yalnız itirdiklərimlə qiymətləndirməmişəm. Düşünürdüm ki, insanın qarşısına çıxan çətinliklər onun həyatının son nöqtəsi olmamalıdır.

İdmana qayıtmaq mənim üçün yeni başlanğıc oldu. Əvvəlki idman təcrübəmin də köməyi ilə paralimpiya idmanına uyğunlaşdım. Əlbəttə, hərəkət imkanlarıma uyğun yeni texnika öyrənmək, məşqləri fərqli qurmaq və nəticə əldə etmək üçün çox çalışmaq lazım idi. Bu gün də həmin yolun üzərindəyəm və öz üzərimdə işləməyə davam edirəm.

Paralimpiya idmanına marağınız necə yarandı? Bu istiqamətdə sizi ruhlandıran və dəstəkləyən insanlar kimlər oldu?

Paralimpiya idmanına marağım reabilitasiya və idmana yenidən qayıtmaq istəyimlə əlaqədar yarandı. Bu istiqamətdə imkanımın olduğunu gördükdən sonra özümü sınamaq qərarına gəldim.

2023-cü ildə müvafiq komissiyanın yoxlamasından sonra paraatletika ilə məşğul olmağa başladım. Güllə itələmə növünü seçdim və qısa müddətdə anladım ki, bu idman növündə ciddi nəticələr əldə etmək potensialım var.

Bu yolda məşqçilərimin, mənə inanan və dəstək olan insanların rolu böyükdür. İdmanda təkcə idmançının istəyi kifayət etmir. Düzgün istiqamət, peşəkar yanaşma, məşqçi dəstəyi və davamlı əməkdaşlıq da vacibdir. Mənə dəstək olan hər kəsə minnətdaram.

İdman karyeranızda qazandığınız hansı uğuru xüsusi olaraq qeyd edərdiniz? Sizin üçün ən yaddaqalan yarış hansı olub?

İdman karyeram hələ davam edir və əldə etdiyim nəticələri daha böyük hədəflərə aparan mərhələlər kimi qiymətləndirirəm.

2023-cü ildə İsveçrənin Nottvil şəhərində keçirilən Qran-pridə ikinci yer tutmağım və dünya çempionatına vəsiqə qazanmağım mənim üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Həmin il Parisdə keçirilən dünya çempionatında da Azərbaycanı təmsil etdim. 2024-cü ildə İtaliyada keçirilən Qran-pridə birinci yerə layiq görüldüm.

Son olaraq, 2026-cı ildə Tunisdə keçirilən beynəlxalq Qran-pridə 14,07 metr nəticə göstərərək ikinci yeri tutdum və 2027-ci ildə Özbəkistanda keçiriləcək dünya çempionatına vəsiqə qazandım.

Ən yaddaqalan yarışlardan biri məhz Tunis yarışı oldu. Çünki bu nəticə uzun müddətli zəhmətimin və məşqlərimin bəhrəsi idi. Amma mənim üçün ən böyük uğur hələ qarşıdadır. Məqsədim nəticələrimi davamlı şəkildə yaxşılaşdırmaq, dünya səviyyəsində rəqabət aparmaq və gələcəkdə Paralimpiya Oyunlarında ölkəmizi layiqincə təmsil etməkdir.

Müharibə təcrübənizin idmançı kimi xarakterinizə, mübarizə ruhunuza və psixoloji hazırlığınıza təsiri oldumu?

Bəli, şübhəsiz ki, təsiri olub. Müharibə insana çətin anlarda qərar verməyi, təzyiq altında dayanmağı və mübarizəni davam etdirməyi öyrədir. Bunlar idmanda da çox vacib keyfiyyətlərdir.

Amma düşünürəm ki, müharibədə göstərilən iradə ilə idmanda göstərilən iradə eyni şey deyil. İdmanda hər gün özünü yenidən sübut etməlisən. Bəzən çox yaxşı məşq edirsən, amma yarışda istədiyin nəticəni göstərə bilmirsən. Belə anlarda emosiyalarını idarə etmək, səhvlərini təhlil etmək və yenidən çalışmağa başlamaq lazımdır.

Mənim üçün əsas prinsip budur: nəticəyə çatmaq istəyirsənsə, yalnız həvəsə güvənməməlisən. İntizamlı olmalı, səbir göstərməli və ağılla çalışmalısan. Çünki uğur yalnız mübarizə aparmaqla deyil, düzgün istiqamətdə mübarizə aparmaqla əldə olunur.

Paralimpiya idmançılarının cəmiyyətdə tanıdılması və gənclərin bu idman növlərinə marağının artırılması üçün hansı addımlar atılmalıdır?

İlk növbədə, paralimpiya idmanı cəmiyyətdə daha geniş tanıdılmalıdır. İnsanlar bilməlidirlər ki, fiziki məhdudiyyət idmanla məşğul olmaq və yüksək nəticələr əldə etmək üçün mütləq maneə deyil.

Bunun üçün məktəblərdə, universitetlərdə və bölgələrdə maarifləndirici görüşlərin, idman tədbirlərinin keçirilməsi vacibdir. Paralimpiya idmançılarının həyat hekayələri və beynəlxalq yarışlarda qazandıqları uğurlar daha geniş işıqlandırılmalıdır.

Xüsusilə bölgələrdə yaşayan və idmana marağı olan əlilliyi olan şəxslər üçün şərait yaradılmalıdır. Çünki bəzən istedadlı insanlar mövcud imkanlardan xəbərsiz olurlar və ya lazımi şəraiti tapa bilmirlər.

Məncə, ən yaxşı təbliğat real nəticələrdir. Bir gənc öz bölgəsindən olan bir idmançının beynəlxalq arenada Azərbaycan bayrağını qaldırdığını görsə, bu, onun üçün böyük motivasiya ola bilər.

Gənc idmançılara, xüsusilə çətinliklərə baxmayaraq arzularından imtina etməyən insanlara nə demək istərdiniz?

Onlara demək istərdim ki, arzularından imtina etməsinlər, amma arzularına çatmaq üçün yalnız istəklə kifayətlənməsinlər. Qarşılarına konkret məqsədlər qoysunlar, öz imkanlarını düzgün qiymətləndirsinlər və hər gün həmin məqsədə doğru addım atsınlar.

Uğursuzluqdan qorxmasınlar. Çünki hər yarışda qalib gəlmək mümkün deyil. Əsas məsələ məğlubiyyətdən sonra nə etdiyindir. Səhvlərdən nəticə çıxarmaq, səbirli olmaq və yenidən başlamaq lazımdır.

Mən öz həyatımda bunun nümunəsini yaşamışam. Bir zamanlar sağlamlığımla bağlı qarşıma çıxan çətinliklərin idman həyatımı bitirəcəyini düşünmək olardı. Amma başqa bir yol seçdim və bu gün beynəlxalq yarışlarda ölkəmi təmsil edirəm.

Hər kəsə demək istədiyim budur: özünüzə inanın, amma özünüzə inanmağı zəhmətlə dəstəkləyin.

Sonda, həm Vətən müharibəsi iştirakçısı, həm də paralimpiya idmançısı kimi Azərbaycan gənclərinə hansı mesajı vermək istərdiniz?

Azərbaycan gənclərinə demək istəyirəm ki, sahib olduğumuz imkanların, sağlamlığımızın, vaxtımızın və Vətənimizin qədrini bilək. Hər bir gəncin öz sahəsində uğur qazanmaq, ölkəmizə fayda vermək imkanı var.

Mən Vətən uğrunda müharibədə iştirak etmişəm, bu gün isə idman meydanlarında Azərbaycanı təmsil edirəm. Mənim üçün bunlar həyatımın fərqli mərhələləri olsa da, hər ikisinin ortaq nöqtəsi Vətənə bağlılıq və üzərimə düşən məsuliyyətdir.

İstəyirəm ki, gənclərimiz çətinliklər qarşısında ruhdan düşməsinlər, öz üzərlərində işləsinlər, savadlı, sağlam düşüncəli və məqsədli olsunlar.

Bir fikrə xüsusi inanıram: insan hər şeyi öz nəzarətində saxlaya bilməz, amma qarşısına çıxan vəziyyətlərə necə münasibət göstərəcəyini və hansı istiqamətdə çalışacağını seçə bilər. Əlimizdən gələni etməli, nəticə üçün səbir göstərməliyik.

Mənim də hələ qarşıda böyük hədəflərim var. İstəyim Azərbaycan bayrağını daha böyük beynəlxalq arenalarda dalğalandırmaq və ölkəmizə yeni uğurlar qazanmaq  həm vətən müharibəsi qazisi həmdə paralimpiya çempionu kimi tarixə düşmək istəyirəm.

Fəxriyyə Adil